Ta sống trong nhau trùng trùng duyên khởi

Thứ bảy - 05/09/2026 06:48

Xin chào các bạn mới!
Mình là một thành viên của khóa 10, xin gửi một niệm thương vương vấn đến Nguyên Thiều cùng đôi dòng tâm thư nhỏ chào mừng các bạn khóa mới đã đến mảnh đất thiêng liêng này. Mùa hạ an cư năm nay rất đặc biệt, Nguyên Thiều có chúng mình - là những người cũ từng lưu dấu, và có các bạn - là những người sẽ đồng hành cùng mái trường này suốt 3 năm tới. Mối liên kết giữa 2 khóa dường như được gần lại hơn làm một điểm giao thoa đặc biệt hơn bao giờ hết.
Nhìn các bạn, lòng mình trỗi dậy một niềm thương mến vô bờ. Mình nhớ đến những ngày đầu đặt chân đến đây cũng ngây ngô vô tư như các bạn vậy. Ngày ấy mình như là "trứng hải âu vừa rơi rớt bên bờ biển xanh trong, ngẩn mắt lên là bầu trời cao rộng". Ngày ấy chữ Hán trong đầu cũng không có chữ nào đâu, có khi đang viết chữ Việt thì quý Giáo Thọ còn mở ngoặc thêm chữ Sanskrit, Pali. Có khi buồn ngủ lắm, gục một phát rồi mở mắt là thấy một bảng toàn chữ ơi là chữ... rồi không hiểu gì luôn. Nhưng mình thương nhớ thật nhiều về những ngày ấy, những ngày được đồng học đồng tu nơi đây cùng mọi người, được sự chỉ bảo tận tâm của quý Giáo Thọ qua những bài học trên lớp cùng sự đồng hành sớm hôm của quý Sư Quản Chúng. Những ngày ấy đi qua sẽ là những trải nghiệm vô cùng quý giá giúp các bạn vững chân hơn, sẽ là dưỡng chất nuôi lớn ước mơ một ngày lớn hơn để các bạn có thể sải cánh ở những phương trời cao rộng.
Ba năm không phải là ngắn đâu, nhưng cũng sẽ rất nhanh đó, bất giác bay vút lướt qua tuổi trẻ mình. Có những buổi chiều thênh thang chill chill lộng gió trời mây, những ngày sương sớm còn đọng nhẹ trên cành cây, hoa sứ trải đầy sân và mình lén nhặt để bên ấm trà ấm nóng...Và có những ngày mình phải chật vật với bài vở kiểm tra học kỳ, các bạn sẽ thấy cảnh đêm khuya lắm rồi mà mảnh sân Cư Xá vẫn lổm chổm những ánh đèn của các sĩ tử "một thân một góc một vở" ngồi lẩm nhẩm ôn thi. Những ngày chấp tác mệt lả, những buổi làm con trâu nước bên mấy thau rửa chén... rửa hoài không thấy hết. Rồi những ngày mình ngồi quây quần bên nhau những dịp Trung Thu, Tất Niên... mà những cảm giác ấy mình sẽ không bao giờ tìm lại được ở một nơi nào khác.
Chúng mình còn trẻ lắm, vì còn quá trẻ nên sẽ không tránh khỏi những sai phạm, những vấp ngã đầu đời, những ưu tư "lậu hoặc" còn trỗi lên làm trở ngại con đường tu tập. Và các bạn biết không? "Ngọc bất trác bất thành khí". Những khi bị phạt dù nặng dù nhẹ, các bạn đừng vội nản lòng nhé. Bản thân mình là một người bị rầy la, bị phạt rất nhiều, vì những thiếu sót, những tinh nghịch loắt choắt, vì những lần không thuộc bài nữa, mình may mắn trong 3 năm học ở đây được Sư Phụ sách tấn dạy dỗ thường xuyên, đôi lúc bị rầy la cũng buồn thật nhiều nhưng rồi mình rất biết ơn vì những điều ấy. Những lời dạy, những bài học bất kể trên lớp hay trên trai đường, quý sư Quản chúng và các bạn đồng học sẽ là những người thầy kịp thời giúp ta sửa lỗi, sẽ mài giũa viên ngọc trong mình được hiển hiện sáng rõ hơn:

"Bất thị nhất phiên hàn triệt cốt, tranh đắc mai hoa phốc tỷ hương"

Thiền sư Hoàng Bá Hy Vận

Tạm dịch là:
"Chẳng trải qua một phen lạnh thấu xương, hoa mai đâu dễ tỏa ngát hương".
Không có những cơn mưa, làm sao mình biết quý những ngày nắng. Không có những lần vấp ngã, làm sao mình học được cách đứng lên.
Cũng nhiều lắm những ngày mình chùn chân, trái tim mình chông chênh vì những phiền não đầu đời. Và rồi những lời Kinh mình được học trên lớp, là liều thuốc chữa lành hữu hiệu nhất cho kẻ cùng tử còn mãi lang thang trong chính những suy nghĩ hỗn độn của mình.

"Này các Tỳ kheo! Có những lậu hoặc phải do tri kiến mà được đoạn trừ. Có những lậu hoặc phải do phòng hộ mà được đoạn trừ. Có những lậu hoặc phải do thọ dụng mà được đoạn trừ. Có những lậu hoặc phải do kham nhẫn mà được đoạn trừ. Có những lậu hoặc phải do tránh né mà được đoạn trừ. Có những lậu hoặc phải do trừ diệt mà được đoạn trừ. Có những lậu hoặc phải do tu tập mà được đoạn trừ". (Kinh Trung Bộ I)

Có những ngày thấy lòng mình càng ngày như sỏi đá khô cằn, ta học về tâm từ nhưng lại không thể bao dung nổi hạt cát vô tình ngang qua mắt, mình dễ tức giận hơn thường ngày vì mấy điều nhỏ nhặt trái ý. Nhiều lúc soi lại mình mới thấy ta học nhiều lắm nhưng lại chẳng áp dụng được bao nhiêu. Mình còn chật vật với những suy tư nhiều lắm, nhưng có là gì so với các bậc cổ xưa, Thiền sư Bạch Ẩn Huệ Hạc từng nói rằng: "Mười lăm tuổi tôi đi du phương, hai mươi hai và hai mươi ba tuổi tôi đau đớn ngày đêm để thâm nhập chữ VÔ" (Bạch Ẩn thiền định ca). Cũng có khi chợt thấy mình như kẻ trộm, lấy của trời nhưng sống đời ngạo nghễ làm sao, rồi mình chợt bật khóc vì những câu thơ của Bùi Giáng:

"Em hỏi mãi tuy biết lời đáp lại
Chẳng bao giờ thỏa đáng giữa đời câm
Em ngó mãi những chiều về trở lại
Mang những gì về trong cõi trăm năm".

Và mình tìm thấy câu trả lời ở một trang sách khác như này:

"Con có biết không, hỡi người bạn của ta, rằng dòng sông ở khắp mọi nơi cùng một lúc? Ở đầu nguồn và ở cửa sông, ở thác nước và ở bến đò, ở chỗ nước xoáy và ở ngoài biển khơi...và đối với nó, hiện tại là duy nhất, không có bóng của quá khứ, cũng chẳng có bóng của tương lai". (Câu chuyện dòng sông - Hermann Hesse )

Trong suốt ba năm ở Nguyên Thiều, "Cuộc sống nhìn từ ô cửa thiền" là cuốn sách gối đầu giường của mình, hễ khi vui khi buồn mình lại mở ra đọc, từng "Lời Kinh" trong ấy chính là kim chỉ nam để đi qua hết sông sâu tĩnh lặng của tâm hồn mình.
"Thương tuổi thanh xuân của mình bằng những bước chân ngoan, những bước chân vẫn luôn biết lối đi về từ đường đời muôn vạn nẻo. Biết đường trở về từ những cuộc vui. Biết đường trở về từ những ngày buồn. Biết đường trở về từ những đám đông. Biết con đường đi đến ngày mai". (Vô Thường)
Mình đã ghi chú một câu văn của Thiền sư Thích Nhất Hạnh trên một mẫu giấy nhỏ và kẹp trong tập tài liệu, để khi nào cũng thấy được, câu ấy là: "Mỗi lần vấp ngã là một lần đứng dậy, để cuộc đời nhường một bước đi lên".
Mong rằng khi bạn cảm thấy chùn bước và lòng chông chênh như mình đã từng, đây cũng sẽ là nguồn động lực tinh thần giúp các bạn vững chân hơn trên con đường học đạo còn rất dài phía trước. Bằng tất cả niềm thương mến, mình góp nhặt được mấy dòng trong tâm thư nhỏ này, xin chúc tất cả các bạn:
"Gió xuân đắc ý, vó ngựa tung bay, một đường nở hoa, rực rỡ như tranh".
Và mong rằng nhiều năm về sau, giữa một nơi nào đó của cuộc đời, chỉ cần vô tình nghe hai tiếng “Nguyên Thiều”, trong lòng các bạn vẫn có một miền ký ức thật dịu dàng để trở về.
Như chúng mình bây giờ.

Nguyên Thiều, mùa An cư 2026, tiết Tiểu thử

-Đất viết-

Tags: khóa X